Observaties ter herdenking van de 79e gedenkdag van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werden zaterdagochtend in Polen gehouden.

Linienschiff “Schleswig-Holstein” – afbeelding German Federal Archives CC-BY-SA 3.0

De Poolse premier Mateusz Morawiecki woonde de vieringen bij op de Westerplatte in Gdańsk aan de Baltische kust, waar op 1 september 1939 om 04.45 uur het Duitse slagschip Sleeswijk-Holstein begon met het beschieten van een Pools militair depot in de eerste slag tussen Poolse en Duitse soldaten van tweede wereldoorlog.

Morawiecki noemde Westerplatte een symbolisch “stukje Polen”, waar Poolse soldaten vochten om de onafhankelijkheid van hun land te verdedigen.

“Vanaf de allereerste dagen van de Tweede Wereldoorlog veranderden Poolse soldaten en de maatschappij het lot van de wereld; ze vochten om de vrije wereld te beschermen tegen de vijanden van vrijheid, Polen en Europa,” zei Morawiecki.

Sirenes jammerden en het Poolse volkslied werd gespeeld bij een monument ter ere van hen die de Poolse kust verdedigden.

De weeklange verdediging door de Polen tegen overwegend grotere Duitse troepen werd een symbool van de heldenmoed van de Poolse soldaten.

Herdenkingen werden ook gehouden in de centrale stad Wieluń, de eerste Poolse stad die op 4 september 1940 om 04.40 uur door de Duitsers werd gebombardeerd.

In een brief die tijdens de ceremonie werd voorgelezen, zei president Andrzej Duda: “Het bombarderen van een slapende stad, die geen Pools militair garnizoen had en geen strategisch belang had, was een misdaad.”

“De vernietiging van huizen, kerken, een protestantse kerk, de synagoge, het ziekenhuis waren barbaars en een dramatische voorbode van het karakter van de Tweede Wereldoorlog, die werd gesymboliseerd door een massale vernietiging van hele gemeenschappen.”

De herdenkingen van Wieluń vonden plaats op een locatie waar een ziekenhuis was op de dag dat de oorlog uitbrak. De eerste bommen van de oorlog vielen op dat gebouw en doodden 32 mensen, waaronder 26 patiënten. In totaal hebben de Duitsers die dag ongeveer 1.200 burgers in de stad gedood.

Duda nam deel aan de herdenkingen in de noordelijke stad Tczew, waar 16 mensen, voornamelijk spoorarbeiders, op 1 september 1939 werden gedood.

Duda zei dat de ceremonies dit jaar vielen op het eeuwfeest van de onafhankelijkheid van Polen, die Polen heroverde op 11 november 1918, de dag dat de Eerste Wereldoorlog eindigde, na 123 jaar afscheiding door Rusland, Oostenrijk en Pruisen.

Hij zei: “De data 1 september en 17 september [markerend de Sovjet-invasie vanuit het oosten] zijn een sombere herinnering in de honderdste verjaardag van de onafhankelijkheid van Polen, omdat deze datums de Polen herinneren aan de tijd dat zij opnieuw hun thuisland verloren en Polen verdeeld was tussen zijn twee grote vijanden, twee totalitaire regimes: nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie.”

Bron: PAP, IAR, The News.pl (English version)